Zmiany klimatu a antybiotykooporność. Co odkryto w badaniu Salmonelli ze 139 krajów?

Nowe badanie pokazuje, że zmiany klimatu mogą wzmacniać oporność Salmonelli na antybiotyki, przez co zakażenia stają się trudniejsze do leczenia.

Zmiany klimatu a antybiotykooporność. Co odkryto w badaniu Salmonelli ze 139 krajów?

Nowe międzynarodowe badanie wskazuje, że zmiany klimatu mogą mieć większy wpływ na zdrowie publiczne, niż dotąd sądzono, informale sport-tour.pl, powołując się na asiae.co.kr. Naukowcy powiązali wzrost temperatur, zmiany w opadach, susze i ulewne deszcze ze zwiększeniem liczby genów oporności na antybiotyki u Salmonelli — bakterii odpowiedzialnej za zatrucia pokarmowe. Według ustaleń badaczy około 10 proc. wzrostu tej oporności może być związane właśnie z czynnikami klimatycznymi. To nie oznacza, że klimat jest główną przyczyną problemu, ale pokazuje, że może wzmacniać zjawisko, które już dziś uznawane jest za jedno z największych zagrożeń dla globalnego zdrowia.

Przeanalizowano ponad 480 tys. genomów Salmonelli

Jak podał 26 maja „The Guardian”, badanie przygotował międzynarodowy zespół naukowców z Wielkiej Brytanii, Francji, Chin i innych państw. Wyniki opublikowano w czasopiśmie medycznym „The Lancet Planetary Health”. Skala analizy była wyjątkowo duża: badacze sprawdzili ponad 480 tys. genomów Salmonelli zebranych w 139 krajach w latach 1940–2023. Na tej podstawie oceniali, jak zmieniała się obecność genów odpowiedzialnych za oporność na antybiotyki i jakie czynniki mogły wpływać na ten proces.

Salmonella najczęściej rozprzestrzenia się przez skażoną żywność lub wodę. Zakażenie może powodować biegunkę, ból brzucha, wymioty i gorączkę. U większości osób choroba mija, ale u małych dzieci, osób starszych oraz pacjentów z osłabioną odpornością przebieg może być znacznie cięższy. Problem staje się poważniejszy, gdy bakteria nabywa oporność na leki, ponieważ standardowe leczenie może wtedy działać słabiej albo nie działać wystarczająco skutecznie.

Klimat nie jest główną przyczyną, ale może wzmacniać problem

Z badania wynika, że wzrost genów oporności na antybiotyki u Salmonelli odnotowano w 82 proc. analizowanych krajów. Najsilniejszy związek z czynnikami klimatycznymi zauważono na Bliskim Wschodzie i w Afryce Północnej. Kolejne regiony, w których ten wpływ był wyraźny, to Azja Południowa oraz Afryka Subsaharyjska. Naukowcy wskazują, że zmieniające się warunki środowiskowe mogą pomagać bakteriom przystosowywać się do działania antybiotyków.

Badacze zwracają uwagę na kilka mechanizmów. Rosnące temperatury, intensywne opady i susze mogą zmieniać środowiska, w których bakterie przeżywają i się rozprzestrzeniają. Takie warunki mogą też sprzyjać wymianie genów oporności między bakteriami. W praktyce oznacza to, że zmiany klimatu nie tylko wpływają na pogodę czy rolnictwo, ale mogą również pośrednio zwiększać ryzyko trudniejszych do leczenia zakażeń.

Nadużywanie antybiotyków nadal pozostaje kluczowym problemem

Autorzy badania podkreślają jednak, że podstawową przyczyną wzrostu oporności pozostaje niewłaściwe i nadmierne stosowanie antybiotyków. To właśnie ten czynnik od lat jest uznawany za główne źródło presji, która pozwala bakteriom rozwijać mechanizmy obronne przed lekami. Oporność na antybiotyki jest już dziś jednym z najpoważniejszych wyzwań dla medycyny, a według szacunków ponad milion osób rocznie umiera z przyczyn związanych z tym problemem. Nowe ustalenia pokazują, że walka z opornością nie może ograniczać się wyłącznie do kontroli przepisywania leków.

„Aby ograniczyć rozprzestrzenianie się oporności na antybiotyki, polityka łagodzenia zmian klimatu i wzmocnione systemy zarządzania antybiotykami muszą być prowadzone równolegle” — wskazał zespół badawczy.

Wnioski z badania są szczególnie istotne, bo łączą dwa kryzysy, które często omawia się oddzielnie: zmiany klimatu i narastającą oporność bakterii na leczenie. Naukowcy sugerują, że skuteczna odpowiedź wymaga jednocześnie odpowiedzialnego stosowania antybiotyków, lepszego monitorowania chorób zakaźnych oraz działań ograniczających skutki zmian klimatu. W przeciwnym razie bakterie takie jak Salmonella mogą stawać się coraz trudniejsze do zwalczania.

Podobnie jak w przypadku zagrożeń dla zdrowia, szybka reakcja służb ma kluczowe znaczenie, dlatego warto sprawdzić także, co wiadomo o pożarze hali produkcyjnej w Obornikach, akcji straży i alercie RCB.

Udostępnij